Carpet Design طراحی فرش

انتقاد یا عقلانی‌کردن احساسات
یک گفت و گو با عبدالعلی دستغیب
گفت و گو از: سام محمودی ‌سرابی

این روزها برخی دوستان پژوهشگر به این سمت رفته‌اند که آثار هنری ایران را با دیدگاه اندیشمندان و فلاسفه غرب، مورد نقد و بررسی قرار دهند و حتی پایان‌نامه‌هایشان را به این شیوه کار می‌کنند! به طور مثال؛ نمی‌دانم چطور می‌شود کارهای رضا عباسی را بررسی کرد در حالی که به اندیشه‌ها‌ی آن دوره و معاصران وی نظیر ملا‌صدرا بی‌توجه بود؟ در این گفت و‌گو که محتوای آن درباره نقد معاصر ایران است، به این نوع نگاه نیز اشاره‌هایی می‌شود.

گفت و گوی مهدی حق‌شناس با دکتر حبيب‌الله آيت‌اللهي

An Interview with Dr.Habibullah Ayatollahi by Mehdi Haghshenas

چکیده: 

در سیر تاریخ فرش‌بافی ایران؛ ارتباط طرح‌ها و نقشمایه‌های فرش با نگارگری و به سبب آن، طراحیِ طیف وسیعی از نقشه‌های تصویری نیاز به مطالعة دقیق دارد. بدیهی است که این موضوع، ابعاد و وجوه مختلفی داشته، و شمردن عوامل چنین ارتباطی تنها به بررسی نقوش مشترک نگارگری و فرش محدود نمی‌شود. در گفت و گوی حاضر، به اين موضوع و روند تاريخي آن تا دوران معاصر به ايجاز پرداخته شده  است. نخست، سرچشمه‌هاي اين حركت در آغاز و در دوره‌هاي بعد مورد بحث قرار گرفت  و سپس بر اهميت مطالعه تطبيقي، و توجه به فضاي آثار تأكيد شد. اشاره به پیوند هنر با زندگی، و ارتباط بین هنرهای مختلف در گذشته، دامنة بحث را فراتر برد و با اشاراتی به زمان ما همراه کرد. نتايج حاصل از اين نكات حاكي از آن است كه توجه به عنصر خلاقيت و نگاه دوباره به فرش‌هاي تصويري با كارمايه‌هاي غني موجود در طراحي و ادبيات ايراني، گشودن دريچه تازه‌اي به روي طراحی فرش ایران خواهد بود.

چکیده:

طراحان فرش ایران از دیرباز، نظام قانونمندي را براي تركيب‌بندي و پيوند عناصرِ طرح، ابداع و به کار گرفتند. اساس اين نظام بر تقارن محورهای عمودی-افقی، تناسب و روابط هندسي نقشمایه‌ها بنا شده است. ترکیب، وحدتی است که از کثرت پدید می‌آید. به عبارت دیگر، ترکیب‌بندی، عمل سازماندهی همة عناصر یک اثر به منظور ایجاد یک کلِ منسجم و حاوی بیان است. در دوره‌ی قاجار؛ طراحی فرش‌ علاوه بر آنکه در ادامه‌ی سنت‌های طراحی دوره‌ی صفوی، افشاری و زند است، آکنده از تجربه‌های گوناگون برای وفق‌دادن الگوها و دستاوردهای سنت طراحی فرش ایرانی با نیازها و سفارشهای جدید نیز می‌باشد.‌ در فرش‌های این دوره‌، ترکیب‌بندی به نحوی نو و بدیع‌‌ در برخی طرح‌‌ها جلوه نموده، و سبب افزایش و گستردگی دامنة سازما‌ندهی نقشمایه‌ها شده است. در یک ترکیب ممکن است وزن رنگی به کمک وزن ناشی از جایگیری جبران شود، و حرکت در جهت یک محورِ جاذب، یک شکل را متعادل سازد. طراوت نقشه‌ها نیز تا حد زیادی در گرو پیچیدگی این روابط است که به مدد روشهای هندسی ساختارِ طرح و اصول ترکیب‌بندی حاصل می‌شود.

تعداد قابل توجهی از فرش‌های دوره‌ی قاجار در موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی ایران و جهان نگهداری می‌شود. در این مقاله؛ تعدادی از این آثار که ترکیب‌‌هایی نو و مطابق با اصول زیباییِ آرمانی هنر ایرانی دارند، از نظر صوری مورد بررسی قرار می‌گیرد. پژوهش حاضر محورهای ذیل را دنبال می‌کند:

الف- رویکرد توصیفی: مطالعه‌ و بررسی عناصر مشهودِ ترکیب‌ در تعدادی از فرش‌های دوره‌ی قاجار.

ب- رویکرد تحلیلی: تجزیة صوری و کشف روابطِ میان عناصر طرح‌‌، شناخت ساختار درونی و پنهان ترکیب‌‌ها.

واژگان کلیدی: دوره‌ی قاجار، طراحی فرش، ساختار درونی، ترکیب‌بندی.

سخنراني دكتر مهدي مطيع، دانشگاه هنر اصفهان، گروه فرش،  ۵/ ۲ / ۸۸

چکیده‌ی جلسه اول: مقدمات                                                                                           

دريك نگاه كلي به مسائل زيبايي‌شناسي با صرف‌نظر از هر رشته‌اي با پرسشهايي از قبيل: زيبايي شناسي چيست‌؟ چه مي‌گويد؟ و... روبرو هستيم كه براي پاسخ به آنها بايد با سه اصطلاح فلسفي زير آشنا باشيم؛ 1.به شرط شئ: حتمآ چيزي را براي انجام كار مورد نظر مشخص مي‌كند. 2.به شرط لا: چيزي را مشخص مي‌كند كه بايد نباشد.3‌.لابشرط: هيچ شرطي را نمي‌گذارد، در اين ديدگاه زيبايي شناسي تنها مطرح مي‌شود كه اين نوع نگاه به مباحث زيبايي‌شناسي و ساير علوم باعث مي‌شود كه جايگاه تخصصي خود را در اين حوزه‌ها بشناسيم.البته گاهي اوقات در بحثهاي تخصصي نقطه نظر" به شرط شئ" مطرح مي‌شود. در ديدگاه سوم ما با سه اصطلاح روبرو هستيم كه دانستن آنها به ما كمک

 Corporate Identity and Its Methods in Iranian Carpet Advertising

مهدی حق‌شناس، رویا رضاپور مقدم  Mehdi Haghshenas,Roya Rezapoor Moghadam

چكيده

یکی از ویژگیهای قابل توجه فرش دستباف ایرانی، تنوع آن است که از گستردگی مراکز بافندگی در ایران ناشی می‌شود. صادرات کشور ما نه تنها از این عامل به درستی بهره نمی‌برد بلکه به همراه آن، به دلیل نداشتن هویت متحد در بازار بسیار فشرده‌ی رقابت جهانی لطمات زیادی می‌بیند.این بدان معناست که اگرچه گسترش تجارت می‌تواند به فروش بیشتری در کوتاه مدت منجر شود اما در دراز مدت، این گسترشٍ بی‌رویه، موجب کاهش قدرت و تضعیف تصویر ذهنی نام فرش ایرانی خواهد شد.

"هویت متحد"(Corporate Identity)، طرح و ایدۀ جامعی است که پس از بررسیهای عمیق تبلیغاتی برای ظهور یکسان و یگانه یک محصول، یک سازمان و هر تشکلی که هدف و برنامه‌ی واحدی را دنبال می‌کند، برای بلند‌مدت به وجود می‌آید.طراحی هویت متحد برای تبلیغات تجاری فرش و کنترل حضور یگانۀ آن در جامعه، به معنی یکنواختی و کسل‌کننده‌ بودن طراحی در طول زمان نیست بلکه هدف آن است که با حفظ پویایی و انعطاف‌پذیری طراحی‌ها، اذهان عمومی را به سرعت به آن تشکل مرکزی متوجه سازد و در رسیدن به یک تصویر درست از فرش ایرانی سهم به سزایی را بر عهده گیرد.

این پژوهش تلاش دارد تا به بیان چگونگی نقش "هویت متحد" در پیشبرد کیفیت تبلیغاتی فرش در عرصۀ صادرات بپردازد.

واژه‌های کلیدی : تبلیغات، هویت متحد، فرش ایران، مطالعات منطقه‌ای.  

The designs of the carpet of Fars during Timurid period

(with the emphasis on illustrations of the book Khavaran Nameh):

 مهدی حق‌شناس، رویا رضاپور مقدم   Mehdi Haghshenas,Roya Rezapoor Moghadam

کتاب چکیده مقالات؛ همایش بین‌المللی مکتب شیراز (سده‌های هفتم،هشتم و نهم هجری)/ناشر:فرهنگستان هنر/چاپ اول/پاییز ۱۳۸۷/ص ۸۶

 چکیده

فرشبافی فارس حدود دوازده قرن قدمت دارد که البته صرفاً مستند به متون تاریخی است. از سویی فرشهای بر جای مانده‌ی کهن فارس به ندرت بیش از سیصد سال دارند.لذا در این مقاله با تکیه بر مطالعه ی اسناد موجود، نقش فرشهای یکی از نسخه‌های مکتب شیراز با مصور سازیهای فرهادِ نقاش، استخراج و طبقه‌بندی شده و سپس با در نظر داشتن این مطلب که به طور معمول نقش‌ها تحت تاثیر بینش کلی ترکیبِ نگاره‌ها بوده‌اند، مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.پژوهش حاضر محورهای ذیل را دنبال می‌کند:

الف- رویکرد تحلیلی: مطالعه‌ی طرح، رنگبندی و ساختار بصری فرش‌ها در نگاره‌های کتاب خاوران‌نامه.

ب-  رویکرد ترکیبی: تأویل فرشهای کتاب خاوران‌نامه با توجه به نمونه‌های تاریخیِ مشابه زمانه خود در همین نسخه؛ همچون تذهیب، تزئینات منسوجات و معماری– که بر اساس الگوهای عینی و ذهنی شکل گرفته‌اند- به عنوان منابع شناختِ سامانبندی طرحها.

واژه‌های کلیدی : خاوران‌نامه، فرهاد‌، فرش، رنگبندی، ساختار، زیبایی‌شناختی.